Ayrılma kaygısı bozukluğu, çocuğun bağlandığı kişilerden ayrılma durumlarında yoğun korku ve kaygı yaşaması ile karakterize edilen bir anksiyete bozukluğudur. Bu kaygı, gelişimsel olarak normal ayrılma kaygısının ötesine geçer ve çocuğun günlük yaşamını, sosyal ilişkilerini ve okul uyumunu belirgin biçimde etkiler. Bozukluk, çocukluk ve ergenlik döneminde görülebilir ve erken dönemde fark edilip profesyonel destekle yönetildiğinde olumlu sonuçlar verir.

 

Klinik Görünüm ve Belirtiler

Ayrılma kaygısı bozukluğu, hem duygusal hem de davranışsal belirtilerle kendini gösterebilir:

 

Duygusal Belirtiler

•Yoğun endişe ve korku

•Ayrılma durumlarında panik veya huzursuzluk

•Sevdiklerinin güvenliğini sürekli sorgulama

 

Davranışsal Belirtiler

•Evden veya yakın çevreden ayrılmayı reddetme

•Okula gitmekte zorlanma

•Günlük aktiviteleri gerçekleştirememe

•Sık sık güvenlik arama ve ebeveynin yanında kalma isteği

 

Fiziksel Belirtiler

•Karın ağrısı, mide bulantısı

•Baş ağrısı, çarpıntı

•Uyku ve iştah bozuklukları

 

Bu belirtiler, ayrılma durumlarında özellikle belirginleşir ve çocuğun yaşam kalitesini olumsuz etkiler.

 

Ayrılma kaygısı bozukluğu değerlendirmesi, çocuğun farklı ortamlarda gözlemlenmesini ve çok yönlü bilgi toplamasını gerektirir:

•Çocuk ve aile ile yapılandırılmış klinik görüşmeler

•Gelişimsel ve psikososyal öykü

•Okul ve öğretmenlerden alınan gözlem ve geri bildirimler

•Standardize ölçekler ve anketler

 

Tedavi, kaygıyı azaltmak ve çocuğun bağımsızlık becerilerini desteklemek üzerine odaklanır. Klinik uygulamalarda:

•Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) temelli müdahaleler

•Maruz bırakma ve aşamalı ayrılma çalışmaları

•Duygu düzenleme ve kaygıyı yönetme becerileri

•Ebeveyn rehberliği ve psiko-eğitim

•Okul ile iş birliği ve güvenli ortam oluşturma önemli bir yer tutar. 

 

Amaç, çocuğun kaygısını yönetebilmesini sağlamak ve güvenli bağımsızlık becerilerini geliştirmektir.

 

Sonuç;Ayrılma kaygısı bozukluğu, erken dönemde fark edilip profesyonel destekle yönetildiğinde olumlu sonuçlar veren bir durumdur. Bilimsel temelli psikolojik müdahaleler, çocuğun güven duygusunu pekiştirir, kaygısını azaltır ve sosyal ile akademik uyumunu güçlendirir.